Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Good Governance, best practices

Good Governance, best practices

Auteur: Manon Hornesch, René van Eijk

 

Al ver voordat de minister van Onderwijs zich afgelopen zomer uitliet over in- en extern toezicht (governance), stond het onderwerp op menig lijstje van besturen en (bovenschoolse) managers. Iedereen wilde een beeld hebben van hoe het besturen zich verhield tot managen. Maar wat betekent dat nu voor het onderwijs?
 

De gevolgen van Good Governance voor het onderwijs
Good Governance. Dat het onderwerp bij menigeen bekend is, is mooi. Bekendheid zegt echter niets over het waarom, de inhoud van het begrip, de werkelijke betekenis en consequenties ervan en de vragen die het oproept. Wat zijn de grenzen van bepaalde modellen, zoals een Raad van Toezicht (RvT) bij het openbaar onderwijs? En hoe zit dat bij het bijzonder onderwijs? Wat betekent het voor de overdracht van bevoegdheden van bestuur naar management? Verwant hieraan is de vraag hoe de zeggenschap van het management is te versterken. Kan het management de functie van het bevoegd gezag uitoefenen? En wat zijn de risicos van het RvT-model (bestuursaansprakelijkheid)? Wat is de status van de codes voor goed bestuur voor het onderwijs? Wie heeft welke rol? Kortom, er zijn veel vragen. En er zijn veel meer vragen dan antwoorden.

Governance
Het begrip governance is niet nieuw. In feite is het net zo oud als de menselijke beschaving. Het begrip is als volgt te definiëren: governance is het proces van beslissingen maken met daaraan gekoppeld het proces waarop we deze beslissingen al dan niet implementeren. En natuurlijk het toezicht daarop.

Good governance bestaat uit acht belangrijke, karakteristieke elementen:

o Participatie
o Wettelijke regelingen
o Transparantie
o Consensus
o Responsiviteit
o Gelijkheid en inclusiviteit
o Effectiviteit
o Accountability

Deze elementen zorgen ervoor dat misbruik van macht is geminimaliseerd; dat minderheidsstandpunten zijn gerespecteerd en dat alle elementen in de besluitvorming zijn meegenomen.

Leven met leiden
Good governance, goed besturen en goed toezichthouden kent een aantal inhoudelijke beginselen, zoals integriteit, zorgvuldigheid, loyaliteit en collectiviteit. Good governance is daarom vaak ook meer een kwestie van cultuur en consequent rolgedrag dan van strenge regeltjes. Papier is immers geduldig. Het is uiteindelijk altijd het gedrag van mensen in een organisatie dat bepaalt hoe levend governance werkelijk wordt. Voordat we tot een juridische (statutaire) regeling komen, gaan we eerst nadenken over waar we als organisatie heen willen, waar we voor staan en wie we zijn. Pas daarna komt de constructie van het bouwwerk. Welke organisatiebouwwerk past het best bij uw organisatie? Waaruit bestaat uw achterban? Pas aan het eind gaan we naar de notaris.

Niet zomaar iets
Maar het vraagt van u als leidinggevende of bestuurder wel wat. Governance is niet iets dat u zomaar op een achternamiddag voor uw organisatie vormgeeft. Achter de eerder genoemde acht karakteristieken gaat een wereld van kennis en ervaring schuil. Van die ervaringen kunnen we leren. Governance is van deze tijd en verandert de wereld van het managen en besturen binnen het primair onderwijs.

Regiobijeenkomsten
Om u meer grip te geven op het begrip Governance organiseren de AVS en onderwijsadviesbureau Van Beekveld & Terpstra een aantal regiobijeenkomsten waarin wij u grondig willen informeren over dit thema, maar waarbij we u vooral willen meenemen in een aantal situaties. Situaties die wellicht nu nog fictief zijn, maar waar u straks zomaar tegenaan kunt lopen als het proces verder op gang is. U kunt met de vooraf en ter plekke aangereikte kennis aan de slag met de principes van governance, zodat u goed beslagen ten ijs zult komen.

 

 

Gepubliceerd op: 1 februari 2006

Verschenen in

Kader Primair 6 (2005-2006) (Verder in dit nummer)

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Naar andere schooltijden, en dan? (Herziene versie september 2017)