Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Goed onderwijs, goed bestuur

Goed onderwijs, goed bestuur

Er is de laatste tijd zoveel veranderd dat de invulling van het managementstatuut daar niet meer bij past. De verdeling tussen bovenschools management en bestuur vraagt om heldere afspraken, zodat iedereen weet wat zijn of haar taken en bevoegdheden zijn. U wilt uw besturingsmodel vormgeven volgens de principes van Policy Governance®, of u heeft een nieuw bestuur wat vragen oproept over verhoudingen, arbeidsvoorwaarden en rechtspositie.

Allemaal redenen – en er zijn er nog veel meer te bedenken – voor een bezinning op het managementstatuut en/of het hele besturingsmodel zoals dat bij uw bestuur wordt gehanteerd. De wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’ verplicht scholen bovendien de functiescheiding in te richten.

Governance gaat over het inrichten van de bestuurlijke organisatie. Hoe geeft u deze vorm? Een bestuur op afstand, of dicht op  de school/scholen? U kunt een nieuwe start maken door bijvoorbeeld een analyse te maken van het managementstatuut en het besturingsmodel in relatie tot de organisatiestructuur, gesprekken te voeren met directbetrokkenen, de mogelijkheden van uw organisatie door te lichten en tips en adviezen te ontvangen voor een passende taakverdeling. Daarmee kunt u problemen voorkomen of oplossen, voldoen aan nieuwe wetgeving en er met nieuw elan weer tegenaan.

De AVS staat u graag terzijde en adviseert/begeleidt bij:

De taken goed verdelen (o.a. het managementstatuut)
Wanneer u bijvoorbeeld ervaart dat het bestuur en u zich met dezelfde zaken bemoeit, terwijl in het managementstatuut de zaken zo mooi zijn vastgelegd, of wanneer het afgesproken takenpakket begint te knellen, vraag dan een gesprek aan met een AVS-adviseur om uw situatie te analyseren. Ook wanneer tussen u en uw collega’s in de centrale directie onvoldoende duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is, kan het instrumentarium en de begeleiding van de AVS hulp bieden. Denk aan een SWOT-analyse, het opstellen van een (nieuwe) taakverdeling, het verwerven van commitment bij alle betrokkenen en de invoering van de taakverdeling. Ook de, op grond van de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’  verplichte functiescheiding kan hierbij aan de orde zijn. U kunt kiezen voor een ‘terugkomdag’, waarop de voortgang en eventueel nog bestaande wensen en problemen bij de taakverdeling worden besproken. Als onderdeel van dit adviestraject hoort ook een studiebijeenkomst belegd voor directie, bestuur en (G)MR tot de mogelijkheden.

Invoering van het model met een College van bestuur en een Raad van toezicht
Invoering van een structuur bestaande uit een College van Bestuur (CvB) en een Raad van toezicht (RvT) heeft grote gevolgen voor de verhoudingen binnen een stichting of  vereniging. Deze veranderende verhoudingen zijn weliswaar niet van invloed op de werkzaamheden zelf, maar wel op de verdeling van de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Bij de overgang naar een RvT doet het huidige bestuur afstand van de bevoegdheden en taken die thans toekomen aan het bestuur. Vrijwel alle bestuursbevoegdheden en verantwoordelijkheden gaan over naar de leden van het CvB. Deze leden hebben een dienstverband met de stichting. De RvT houdt zich minder dan het huidige bestuur bezig met besluitvorming. Het model met een RvT en een CvB is bij uitstek het model om de functies van bestuur en intern toezicht in twee aparte organen onder te brengen. Statutair wordt geregeld dat het CvB het bevoegd gezag is. Het (bezoldigde) CvB bestuurt de scholen en de RvT oefent het intern toezicht op het CvB uit. Beide organen hebben dan ook hun eigen specifi eke rol. Het CvB is eindverantwoordelijk en aansprakelijk in zijn rol als bestuurder van de scholen. De RvT is verantwoordelijk en aansprakelijk voor de manier waarop het toezicht op het CvB  wordt uitgeoefend. Het is bij een proces om te komen tot een nieuwe bestuurstructuur van groot belang dat alle participanten – bestuur, schoolleiders, teamleden en ouders – zich betrokken weten bij het hele proces, zich herkennen in de te maken keuzes en zich erkend voelen in hun wensen en behoeften. Een dergelijk proces is niet alleen een proces van toepassing van wet- en regelgeving, het opstellen van reglementen en het aanpassen van statuten en van onderzoek naar en  vinden van oplossingen voor de verschillende vraagstukken die tijdens het proces aan de orde zijn. Juist op het terrein van de bereidheid tot verandering, tot het er gezamenlijk de schouders onder willen zetten en dus het zien van meerwaarde van de nieuwe structuur, is een wereld te winnen. Het zorgvuldig omgaan met gevoelens is cruciaal voor het welslagen  van het traject. De begeleiding van de AVS-adviseur kan dan ook bestaan uit begeleiding op alle onderdelen van het proces.

Policy Governance® in de praktijk
Om besturen en raden van toezicht beter te laten functioneren binnen organisaties ontwikkelde dr. John Carver het Policy Governance Model. Dit model wordt in Nederland, ook in het  onderwijs, steeds meer toegepast. Het biedt een compleet instrumentarium voor bestuur en toezicht en is daarmee uniek. Maar, een doorvertaling naar de laag in de bestuurskolom waar het verkeer tussen bestuur of bovenschools manager en de directeuren zich afspeelt, bestaat nog niet. De AVS adviseert en ondersteunt u bij het werken met Policy Governance binnen de gehele bestuurskolom. De principes van het Policy Governance Model zijn niet alleen van belang voor de relatie tussen het (college van) bestuur/de bovenschools manager en de Raad van toezicht. Juist ook in de relatie tussen het bestuur/de bestuurder en de schooldirecteuren zijn vraagstukken van aansturing en verantwoording aan de orde van de dag. Daarbij speelt ook wat volgens de directieleden een redelijke interpretatie is van de op bestuursniveau geformuleerde beleidsuitspraken. Thema’s als coördinatie, verantwoordingsrapportages, de inrichting van het directeurenoverleg, horizontale en verticale verantwoording, te behalen doelen en de kaders waarbinnen te handelen staan daarbij centraal. De AVS adviseert en begeleidt bij het formuleren van beleidsuitspraken en de implementatie van het Policy Governance Model en bij de vertaling naar het niveau van de directieleden. Het kan gaan om verschillende modaliteiten: Informatie over het model en de toepasbaarheid, ook in de relatie tussen het bovenschools management/CvB en de schooldirecteuren en eventueel adjunctdirecteuren en middenmanagement.

• Begeleiding bij het vaststellen van een beleidskader en de mandaat- en bevoegdheidsregeling (doelstellingsuitspraken, kaderstellende uitspraken en de redelijke interpretatie + desgewenst schrijven van het beleidskader etc.);

• Begeleiding bij het vaststellen van verantwoordingsafspraken;

• Vertaling van de afspraken naar de praktijk.

Het kan hierbij gaan om een totaalpakket of om ondersteuning en advisering bij specifi eke onderdelen. Help! Een nieuw bestuur Het zal u als schoolleider maar gebeuren: nieuwe bestuursleden of misschien zelfs een heel nieuw bestuur. Energiek en enthousiast aan de slag, maar waar gaat het eigenlijk om in het primair onderwijs? En misschien staan deze bestuursleden steeds bij u op de stoep om antwoord te krijgen op hun vragen. Maak van deze mogelijk lastige situatie een nieuwe kans! Ga (samen) met uw bestuur aan de slag. Een adviestraject kan inhouden: Beginnen met de basiskennis, zoals: hoe zit het Nederlandse rechtssysteem in elkaar, wat is daarbinnen de plaats van onderwijsrecht en –regelgeving, wat zijn de hoofdlijnen van personeelsbeleid en van de regelingen rond arbeidsvoorwaarden en rechtspositie, hoe zit de medezeggenschap in elkaar, wat is eigenlijk lumpsumbekostiging, wat is de plaats van het schoolbestuur, hoe zijn de verhoudingen tussen het bestuur en het management, welke onderwijsconcepten kunt u in Nederland tegenkomen? Bij deze algemene onderwerpen zijn de praktijk en de vragen van de deelnemers leidend. Steeds wordt de theorie gekoppeld aan dat wat in uw eigen school (scholen) speelt (spelen). Daarmee kunt u het bestuur in uw eigen situatie inwijden. Dat zorgt ook voor het versterken van de onderlinge relatie en betrokkenheid. De geschetste algemene informatie komt bijvoorbeeld aan de orde in een aantal interactieve bijeenkomsten op locatie. Afhankelijk van uw wensen diept u samen met de AVS-adviseur een aantal – nader te bepalen – onderwerpen meer uit. De vorm van dit traject wordt geheel aangepast aan uw wensen.

Contactpersoon Carine Hulscher-Slot, via c.hulscher@avs.nl  

Gepubliceerd op: 28 december 2011

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Goed onderwijs, goede MR (6e herziene uitgave september 2017)